Sırbistan’ın Novi Sad kentinde, Srebrenitsa Soykırımı’nın 31. yıl dönümünde yaşanan bir olay uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Bosna-Hersek’te 1995 yılında gerçekleşen ve Avrupa’nın İkinci Dünya Savaşı sonrası en büyük katliamlarından biri olarak kabul edilen Srebrenitsa Soykırımı’nın anıldığı günde, savaş suçlusu Ratko Mladić‘i öven afişlerin şehrin çeşitli noktalarına asılması büyük tepki topladı.
Savaş Suçlusunu Yücelten Afişler Kentin Farklı Noktalarına Asıldı
Bosna basınında yer alan haberlere göre, afişlerin Sırp Radikal Partisi (SRS) tarafından hazırlandığı belirtildi. Novi Sad’ın işlek cadde ve sokaklarına yerleştirilen afişlerde, Ratko Mladić’in general şapkası görseline yer verilirken, dikkat çeken “General, seni doğuran annene teşekkür ederiz” ifadeleri kullanıldı.
Uluslararası mahkemeler tarafından soykırım ve insanlığa karşı suçlardan suçlu bulunan bir ismin bu şekilde övülmesi, insan hakları savunucuları ve vatandaşlar tarafından sert şekilde eleştirildi.
Srebrenitsa Soykırımı’nın Yıl Dönümünde Yaşanması Tepkileri Artırdı
Afişlerin özellikle 11 Temmuz tarihinde, yani Srebrenitsa Soykırımı’nın yıl dönümünde asılması dikkat çekti. 1995 yılında Bosna-Hersek’in Srebrenitsa kentinde yaşanan katliamda en az 8 bin 372 Boşnak erkek ve çocuk sistematik şekilde öldürüldü. Uluslararası mahkemeler tarafından “soykırım” olarak tanımlanan bu olay, Avrupa tarihinin en acı sayfalarından biri olarak kabul ediliyor.
Bu nedenle, yıl dönümünde savaş suçlusunu öven afişlerin kamuya açık alanlarda sergilenmesi, kurban yakınları ve uluslararası toplum açısından büyük hassasiyet oluşturdu.
Novi Sad Halkından Sert Tepki
Yaşanan gelişmenin ardından Novi Sad’da yaşayan çok sayıda vatandaş sosyal medya üzerinden tepkisini dile getirdi. Kent sakinleri, böylesine acı bir tarihte nefret söylemini çağrıştırabilecek eylemlerin toplumsal barışı zedelediğini ifade etti.
Gazeteci Lidija Piroski, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda yaşananlara tepki göstererek şu ifadeleri kullandı:
“Ah Novi Sad’ım… Hayatım boyunca gördüğüm en kötü günleri yaşıyorsun. Büyüdüğüm mahalleyi özellikle bugün gibi bir tarihte kirlettiniz.”
Paylaşım kısa sürede çok sayıda kullanıcı tarafından desteklenirken, çok sayıda kişi afişlerin kaldırılması çağrısında bulundu.
Ratko Mladić Hangi Suçlardan Mahkûm Edildi?
Ratko Mladić, Bosna Savaşı sırasında Bosnalı Sırp ordusunun komutanı olarak görev yaptı. Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından yürütülen uzun yargılama süreci sonunda, 2017 yılında soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından suçlu bulunarak müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
Mahkeme süreci oldukça kapsamlı yürütüldü. Yargılama boyunca yaklaşık 530 duruşma gerçekleştirildi, 592 tanık dinlendi ve mahkemeye yaklaşık 10 bin delil sunuldu. Mahkeme, özellikle Srebrenitsa’da yaşanan katliamın planlanması ve uygulanmasında Mladić’in doğrudan sorumluluğu bulunduğuna hükmetti.
Uluslararası Toplum Hassasiyetini Koruyor
Srebrenitsa Soykırımı, Birleşmiş Milletler tarafından koruma altında bulunan güvenli bölgede yaşanmış olması nedeniyle uluslararası toplum açısından da ayrı bir önem taşıyor. Her yıl düzenlenen anma törenlerinde hayatını kaybedenler anılırken, soykırımın inkâr edilmesine veya savaş suçlularının yüceltilmesine yönelik girişimler uluslararası kamuoyunda tepkiyle karşılanıyor.
Novi Sad’da yaşanan son olay da geçmişte yaşanan acıların hâlâ toplum üzerinde derin izler bıraktığını bir kez daha ortaya koyarken, insan hakları örgütleri benzer provokatif eylemlerin toplumsal barışı olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor.